1. Khối 10
  2. Bài tập phát triển năng lực Ngữ văn 10 - Tập hai
  3. Bài 5 Thơ trữ tình, sửa lỗi dùng từ, viết bài văn phân tích, đánh giá một tác phẩm thơ giới thiệu, đánh giá một tác phẩm thơ
  4. I. Thực hành đọc
  5. Đọc hiểu văn bản "Thu hứng"

  • Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:
    THU HỨNG
    ĐỖ PHỦ
    Phiên âm
    Ngọc lộ điêu thương phong thụ lâm,
    Vu sơn, Vu giáp khí tiêu sâm.
    Giang gian ba lãng kiêm thiên dũng,
    Tái thượng phong vân tiếp địa âm.
    Tùng cúc lưỡng khai tha nhật lệ,
    Cô chu nhất hệ cố viên tâm.
    Hàn y xứ xứ thôi đao xích,
    Bạch Đế thành cao cấp mộ châm.
    Dịch nghĩa
    Sương móc trắng xoá làm tiêu điều cả rừng cây phong,
    Núi Vu, kẽm Vu hơi thu hiu hắt.
    Giữa lòng sông, sóng tung vọt trùm bầu trời,
    Từ trên cửa ải, gió mây sà xuống khiến mặt đất âm u.
    Khóm cúc nở hoa đã hai lần làm tuôn rơi nước mắt ngày trước,
    Con thuyền lẻ loi thắt chặt mãi tấm lòng nhớ về vườn cũ.
    Chỗ nào cũng rộn ràng dao thước để may áo rét,
    Về chiều, từ trên thành Bạch Đế cao, tiếng chày nện vải nghe càng dồn dập
    Dịch thơ
    Lác đác rừng phong hạt móc sa,
    Ngàn non hiu hắt, khí thu loà.
    Lưng trời sóng rợn lòng sông thẳm,
    Mặt đất mây đùn cửa ải xa.
    Khóm cúc tuôn thêm dòng lệ cũ,
    Con thuyền buộc chặt mối tình nhà.
    Lạnh lùng giục kẻ tay dao thước,
    Thành Bạch, chày vang bóng ác tà.
    (Nguyễn Công Trứ dịch, Ngữ văn 10, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2014, tr. 146)
    Dựa vào đặc trưng thể loại thơ Đường, hãy xác định bố cục của bài thơ. Theo em, có thể phân tích bài thơ theo những cách nào?

    Đáp án

    Giải thích
    Theo thi luật thơ Đường, một bài thơ bát cú thường được chia thành bốn cặp câu (liên thơ), tương ứng với bốn phần: đề, thực, luận, kết.
    Có thể phân tích bài thơ này theo bố cục đề – thực – luận – kết như vậy. Tuy nhiên, Thu hứng còn có bố cục hai phần khá rõ, bốn câu đầu là cảnh thiên nhiên mùa thu, bốn câu sau thể hiện tâm trạng của nhà thơ. Vì vậy, có cách phân tích theo bố cục khác là: bốn câu đầu (nghiêng về cảnh thu), bốn câu sau (nghiêng về tình thu).
    1/1

  • Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:
    THU HỨNG
    ĐỖ PHỦ
    Phiên âm
    Ngọc lộ điêu thương phong thụ lâm,
    Vu sơn, Vu giáp khí tiêu sâm.
    Giang gian ba lãng kiêm thiên dũng,
    Tái thượng phong vân tiếp địa âm.
    Tùng cúc lưỡng khai tha nhật lệ,
    Cô chu nhất hệ cố viên tâm.
    Hàn y xứ xứ thôi đao xích,
    Bạch Đế thành cao cấp mộ châm.
    Dịch nghĩa
    Sương móc trắng xoá làm tiêu điều cả rừng cây phong,
    Núi Vu, kẽm Vu hơi thu hiu hắt.
    Giữa lòng sông, sóng tung vọt trùm bầu trời,
    Từ trên cửa ải, gió mây sà xuống khiến mặt đất âm u.
    Khóm cúc nở hoa đã hai lần làm tuôn rơi nước mắt ngày trước,
    Con thuyền lẻ loi thắt chặt mãi tấm lòng nhớ về vườn cũ.
    Chỗ nào cũng rộn ràng dao thước để may áo rét,
    Về chiều, từ trên thành Bạch Đế cao, tiếng chày nện vải nghe càng dồn dập
    Dịch thơ
    Lác đác rừng phong hạt móc sa,
    Ngàn non hiu hắt, khí thu loà.
    Lưng trời sóng rợn lòng sông thẳm,
    Mặt đất mây đùn cửa ải xa.
    Khóm cúc tuôn thêm dòng lệ cũ,
    Con thuyền buộc chặt mối tình nhà.
    Lạnh lùng giục kẻ tay dao thước,
    Thành Bạch, chày vang bóng ác tà.
    (Nguyễn Công Trứ dịch, Ngữ văn 10, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2014, tr. 146)
    Bức tranh sinh hoạt được thể hiện như thế nào trong hai câu kết? Điều đó tác động như thế nào đến tâm tình nhà thơ?

    Đáp án

    Giải thích
    Bức tranh sinh hoạt được thể hiện ở hình ảnh nơi đâu cũng vội vàng may áo rét chống mùa đông và âm thanh tiếng chày đập vải ngày càng dồn dập trên thành Bạch Đế lúc chiều về. Đây là thời điểm sắp hết một năm, cũng là thời điểm sắp hết một ngày, cái lạnh giá càng khiến nhà thơ khát khao ấm áp. Nơi nơi may áo rét, tiếng chày đập vải của người vợ, người mẹ giặt áo rét để chống lại mùa đông lạnh càng làm nhà thơ thấm thía nỗi cô đơn của bản thân. Mặt khác, tiếng chày đập vải ấy còn là tiếng chày mà người ở chốn hậu phương may áo, giặt áo gửi ra vùng quan ải cho người lính đang trấn giữ biên cương. Vì vậy, câu thơ còn thể hiện nỗi âu lo trước chiến tranh, giặc giã liên miên.
    Hai câu kết đã quay về thực cảnh, nhưng không còn là cảnh thiên nhiên mà là cảnh sinh hoạt của con người. Hình ảnh và âm thanh càng khắc sâu nỗi buồn, cô đơn, lo lắng của nhà thơ.
    1/1

hoclieuthongminh.com © 2022

  • Sitemap
  • Home
  • Home